Η εικαστική τέχνη θεραπεύει…
Γράφει η ΙΩΑΝΝΑ – ΟΛΓΑ ΜΙΧΟΥ*
Στον κόσμο των μεγάλων κυριαρχούν τα λόγια – λόγια τις περισσότερες φορές εργαλειακά, διεκπεραιωτικά. Στον κόσμο, όμως, των μικρών κυριαρχούν τα παιχνίδια και τα χρώματα. Αυτή είναι η φυσική τους γλώσσα. Έτσι εκφράζουν τις ελπίδες και τις αγωνίες τους, τις χαρές και τους φόβους. Αυτή η γλώσσα αρθρώνεται εύγλωττα και ακούγεται δυνατά στα πλαίσια της Εικαστικής Θεραπείας.
Κατά τη διάρκεια της Εικαστικής Θεραπείας δημιουργείται ένα ασφαλές περιβάλλον που ευνοεί το παιχνίδισμα με τα εικαστικά υλικά, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την ψυχοκινητική ωρίμανση, τη χαρά της δημιουργίας. Ο εικαστικός θεραπευτής ενθαρρύνει και επιβραβεύει τη δημιουργικότητα. Αποδέχεται δίχως όρους το αντικείμενο τέχνης που φτιάχνει το παιδί διευκολύνοντας, έτσι, την καλλιέργεια ενός κλίματος εμπιστοσύνης. Τότε αναδύεται φυσικά η οπτική αφήγηση. Ο φόβος για τη μετάβαση από τη μητρική θαλπωρή στο άγνωστο περιβάλλον του καινούργιου σχολείου, η ζήλια για το μικρότερο αδελφάκι που διεκδικεί την αποκλειστική κάποτε αγκαλιά και προσοχή, η ταπείνωση που γεννά η κακή σχολική επίδοση –όλα παίρνουν μορφή, αποκτούν απτή μαρτυρία.
Η εικαστική εκδραμάτιση είναι ήδη μία μορφή κάθαρσης. Ο δράκος που έγινε ζωγραφιά είναι ένας δράκος που το παιδί δε φοβήθηκε να κοιτάξει κατάματα. Το τέρας που πήρε τη μορφή ενός πήλινου γλυπτού στέκεται απέναντι απ’ το παιδί, γιατί το παιδί ξέρει ότι μπορεί να αναμετρηθεί μαζί του. Αυτό, όμως, με το οποίο μπορεί κάποιος να αναμετρηθεί, είναι αυτό που μπορεί να καταλάβει. Ο εικαστικός θεραπευτής προσπαθεί να κατανοήσει την εικόνα του παιδιού βασισμένος στη σημειολογία της, στον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκε, στον τρόπο με τον οποίο σχολιάζεται από τον δημιουργό της και στις προσωπικές του ενοράσεις. Όταν κρίνει πως οι συνθήκες είναι ώριμες, βοηθά το ίδιο το παιδί να κατανοήσει την εικόνα του και, κατά συνέπεια, τον εαυτό του. Έτσι, τα συναισθήματα, τα βιώματα και οι μνήμες αποκτούνε όνομα. Το όνομα, όμως, αυτό δεν είναι εργαλειακό. Είναι λόγος ιαματικός, βουτηγμένος στο βάθος της εικόνας και στην ολότητα του εαυτού. Αυτή η ολότητα είναι ο καρπός της Εικαστικής Θεραπείας, ο καρπός της ανάδυσης και της κατανόησης της οπτικής αφήγησης στα πλαίσια μιας θεραπευτικής σχέσης όπου βιώνεται η εμπιστοσύνη και μιας διαδικασίας όπου ενθαρρύνεται η δημιουργικότητα.
* Πτυχιούχος Τμήματος Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών , MSc (psychology) (open), μεταπτυχιακή εκπαίδευση στην Εικαστική Ψυχοθεραπεία (Κέντρο Τέχνης & Ψυχοθεραπείας), Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
