Πριν από λίγες
μέρες μια μητέρα μου είπε: «Ξέρετε, εγώ εργάζομαι και θέλω οπωσδήποτε να
εκπαιδεύσω το γιό μου που είναι 2,5 χρονών να πηγαίνει στην τουαλέτα γιατί
είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να τον δεχτούν στον παιδικό σταθμό». Η απάντησή μου
ήταν: «Και ο γιός σας τι λέει για όλα αυτά;»
Πολλοί γονείς αναρωτιούνται: «Μήπως το παιδί μου είναι ή δεν
είναι ζωηρό; Άλλοι πάλι απορούν με τους εκπαιδευτικούς που τους παραπονιούνται
ότι το παιδί τους δεν είναι απλά ένα ζωηρό παιδάκι αλλά χρειάζεται περαιτέρω
παρακολούθηση διότι ίσως ανήκει στην κατηγορία εκείνη που τα παιδιά
παρουσιάζουν υπερκινητικότητα και έλλειψη προσοχής προς τα τεκταινόμενα της
σχολικής ζωής.
Ανέκαθεν η τήρηση των ορίων από
μέρους των γονέων και η επιθυμία των παιδιών τους, ήταν ένα τεράστιο ζήτημα που
απασχολούσε παιδαγωγούς, ψυχολόγους και πλήθος άλλων ειδικών, όσο αναφορά την
επικοινωνία των γονέων με τα παιδιά τους. Μέσα στην όλη πορεία της εκπαιδευτικής
πραγματικότητας (σε επίπεδο προσχολικής και σχολικής ηλικίας) στην Ελλάδα και
στην Ευρώπη, η στάση του συστήματος της γονεϊκής και της εκπαιδευτικής
συμπεριφοράς προς τα παιδιά έχει αλλάξει- κατακλυσμιαία σχεδόν – τις τρεις
τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα στις μέρες μας οι διαταραχές διαγωγής, το
παιδικό άγχος αλλά και η ελλιπής σχέση μεταξύ γονέα και παιδιού, να βρίσκονται
πλέον σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Ένα
κακομαθημένο παιδί συνήθως τραβάει αμέσως την προσοχή: κλάματα με το παραμικρό,
φωνές, γκρίνια, άρνηση να συμμορφωθεί μ’ αυτό που του ζητούν οι μεγαλύτεροι
είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά που συνθέτουν τη συνήθη συμπεριφορά ενός
τέτοιου παιδιού. Το να είναι
ένα παιδί κακομαθημένο συνεπάγεται ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην επικοινωνία
τους με τους άλλους, τόσο με τους ενηλίκους όσο και με τα παιδιά.Δεν προσαρμόζεται εύκολα σε μη οικεία
περιβάλλοντα. Αντίθετα, επιδιώκει διαρκώς να γίνονται τα πράγματα όπως τα
θέλει, και έχει χαμηλή ανεκτικότητα απέναντι σε όποιον προσπαθεί να το
περιορίσει.
Η συμπεριφορά:Νομίζετε ότι
με όσα έχετε κάνει ως γονιός, δικαιούστε τουλάχιστον κάποιου σεβασμού. Η
αυθάδεια είναι από τις πιο ισχυρές εκδηλώσεις ασέβειας ενός παιδιού προς τους
γονείς του. Μπορεί να μην έμαθε ακόμα να κολυμπάει ή να οδηγεί αυτοκίνητο, έχει
όμως μια γλώσσα που τσακίζει κόκαλα.
Για να μεγαλώσει σωστά
ένα παιδί πρέπει να ικανοποιούνται οι βιολογικές και ψυχολογικές του ανάγκες
(τροφή, σπιτικό, παιδικός σταθμός, σχολείο, αγάπη, φροντίδα, διασκέδαση κ.ά.) Έπειτα από έρευνες, έχει
διαπιστωθεί ότι καλός γονιός είναι αυτός που είναι ώριμος ψυχολογικά και που
αντιμετωπίζει με υπευθυνότητα τις ανάγκες του παιδιού του.
Η συμπεριφορά:Ποιος γονιός δεν έχει βιώσει την «ξεφτίλα» της παιδικής
«κρίσης» στο σουπερμάρκετ (ή στο πάρκινγκ ή στο πεζοδρόμιο;) Με φουντωμένα
μαγουλάκια, τα τρισχαριτωμένα πιτσιρίκια ξεφωνίζουν σαν υστερικά κι αρνιούνται
να κάνουν έστω ένα βήμα, γίνονται άφαντα ή ξαπλώνουν καταγής.
Πολύ
συχνά οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με τις απαιτήσεις των μικρών τους που
συνήθως φαίνονται παράλογες και υπερβολικές.
«Δεν
θέλω να πάω για ύπνο…θέλω να δω κι άλλο τηλεόραση… τι μου έφερες;… θα μου
πάρεις το τάδε παιχνίδι; γιατί δεν μου το έφερες;… δεν θέλω να πάω στο σχολείο…
θέλω παγωτό σοκολάτα τώρα…» ακούγονται από τα παιδικά στόματα.
Η δύναμη της
αίσθησης του ήχου και πιο πολύ του μουσικού ήχου, αυτού δηλαδή που μορφώνεται
μέσα από τη συγκεκριμένη δομή ενός μέτρου, ενός ρυθμού και μιας μελωδίας είναι
αυτή που ίσως θα καθορίσει από τη γέννηση του παιδιού, όλη τη μετέπειτα ψυχική
του εξέλιξη. Σε
συνδυασμό με το πιο διαδεδομένο παιχνίδι από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα που
είναι ο λόγος.
Σύμφωνα με τους σύγχρονους παιδαγωγούς, το παιδί της νηπιακής
ηλικίας αναπτύσσει το συμβολικό παιχνίδι ή αλλιώς το παιχνίδι ρόλων. Το παιδί
παίζει δημιουργώντας διάφορες φανταστικές καταστάσεις, που μιμούνται τους
πραγματικότητα που ζει στο περιβάλλον του, κυρίως το οικογενειακό και το
κοινωνικό. Μέσα από το συμβολικό παιχνίδι και το παιχνίδι ρόλων το παιδί
προβάλλει τις ανάγκες του, το άγχος του και προσπαθεί να διαχειριστεί και να
γνωρίσει το περιβάλλον του. Γι’ αυτό θεωρείται τόσο σημαντικό για την ομαλή
ανάπτυξη του παιδιού.
Μέσα
από το παιχνίδι το παιδί γνωρίζει τον εαυτό του, επικοινωνεί με τους άλλους και
αναπτύσσει μια αμφίδρομη σχέση με το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει.
Συγκεκριμένα: Δημιουργεί
ποικίλες σχέσεις με το περιβάλλον του στο πλαίσιο της δραστηριότητάς του, Προάγει
τη δημιουργική έκφραση, Οικοδομεί
τις βασικές έννοιες του χώρου και του χρόνου, Δημιουργεί
σχέσεις και στη συνέχεια ανακαλύπτει τη χαρά της αμφίδρομης σχέσης...
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωποςο εκπαιδευτικός μέσα στη σχολική αίθουσα,
είναι αυτά που αποκαλούνται «Μαθησιακές Δυσκολίες» (Μ.Δ.). Τα παλαιότερα χρόνια
είχαμε συνηθίσει να λέμε για ένα μαθητή που υστερεί σε κάποια μαθήματα, πως
«είναι τεμπέλης, δεν κάνει για γράμματα» ή πως «δεν του κόβει και πολύ». Σήμερα
αυτού του τύπου οι απόψεις έχουν εκλείψει από τη σκέψη της πλειονότητας των
εκπαιδευτικών.
Το
παιδί μας μεγαλώνει! Και τώρα; Να πάει στο σταθμό; Να κάτσει σπίτι με τη γιαγιά
ή την κοπέλα που το φυλάει; Να πηγαίνει λίγο στην παιδική χαρά και μετά να
αποκοιμιέται, μεταφορικά και κυριολεκτικά, μπροστά στην τηλεόραση; Τι είναι
καλύτερο; Καλά, αν είναι λύση ανάγκης δεν το συζητάμε. Θα πάει χωρίς να
σκεφτούμε και να ζυγίσουμε και πολύ τις άλλες επιλογές. Αν όμως έχουμε
περιθώρια επιλογής, τι κάνουμε;
Γιατί τα παιδιά μας πρέπει να ασχολούνται με τη μουσική;
Μερικοί γονείς θεωρούν δεδομένο
ότι τα παιδιά τους έχουν μουσικές ικανότητες και είναι αποφασισμένοι κάποια
στιγμή να τα ξεκινήσουν μαθήματα μουσικής, ενώ κάποιοι άλλοι πιστεύουν ότι η
ενασχόληση με τη μουσική είναι μια ελιτίστικη δραστηριότητα και αφορά μόνο τα
ταλαντούχα ή προικισμένα παιδιά. Οι απόψεις της πλειοψηφίας των γονιών
κινούνται σ’ αυτά τα δύο άκρα, εντούτοις η αλήθεια είναι ότι η μουσική αφορά
όλα τα παιδιά.
Ο Ισίδωρος είναι στη Β΄ τάξη του δημοτικού Σχολείου, δυσκολεύεται να
παρακολουθήσει το μάθημα στην τάξη, παίζει συνεχώς με διάφορα αντικείμενα, ενώ
συχνά σηκώνεται από την καρέκλα του για να κινηθεί στο χώρο της τάξης. Του αρέσει
συνεχώς να μιλάει για διάφορα θέματα. Η τάξη αναστατώνεται, οι συμμαθητές του
δυσανασχετούν καιη δασκάλα δεν μπορεί
να ολοκληρώσει το μάθημά της. Οι γονείς του είναι ιδιαίτερα προβληματισμένοι.
Η
γλωσσική ανάπτυξη του παιδιούπαρουσιάζει καταπληκτική πρόοδο κατά τα πρώτα 4-5 χρόνια της ζωής του
και κυρίως κατάτη νηπιακή ηλικία. Τα
νήπια από το 4ο έτος χρησιμοποιούναπλές
προτάσεις κατά το πρότυπο των ενηλίκων.
Εκπαιδεύοντας δημοκράτες πολίτες και όχι τρομοκράτες
Όλο και
πιο συχνά στην εποχή μας γινόμαστε μάρτυρες βίαιων περιστατικών στο κοινωνικό
πεδίο. Όλο καιπερισσότερο αναρωτιόμαστε
για τα αίτια αυτών των εκδηλώσεων ιδιαίτερα όταν προέρχονται από έφηβους και
νέους. Επίσης όλο και συχνότερα καταγράφονται περιστατικά σχολικής βίας στους
χώρους των σχολείων. Συχνά προσπαθούμε να διερευνήσουμε τα αίτια που την
προκαλούν.
Τα
πειράματα φυσικών επιστημών που απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας
διαφέρουν από τα αντίστοιχα που απευθύνονται σε μαθητές μεγαλύτερης ηλικίας.
Καταρχήν επιβάλλεται η χρήση υλικών από την καθημερινότητα των παιδιών και
παράλληλα το πείραμα πρέπει να συνοδεύεται από αλλαγή εύκολα αντιληπτή από τις
αισθήσεις του μαθητή.
Το 1989
συντάχτηκε στον Ο.Η.Ε η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Η Ελλάδα
είναι ένα από τα κράτη που την υπέγραψαν, την επικύρωσαν και δεσμεύτηκαν να την
εφαρμόσουν με τον Νόμο 2101/92.
Το
θέμα της προσέγγισης της Ιστορίας μέσω της παιδικής λογοτεχνίας δεν είναι
καινούργιο. Πάρα πολλοί συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας έχουν καταπιαστεί με
ιστορικά θέματα, κι έτσι, εδώ και πολλά χρόνια, έχουμε ιστορικά βιβλία για
παιδιά.