Αθήνα, 03-06-2020

Καλό ταξίδι…

Γράφει η ΞΑΝΘΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ*

 

Ο θάνατος του παππού ή της γιαγιάς είναι συνήθως η πρώτη σημαντική απώλεια που βιώνουν τα μικρά παιδιά. Για τους ενήλικες, όσο επώδυνη κι αν είναι αυτή η εμπειρία, ωστόσο εντάσσεται σε μια λογική σειρά πραγμάτων. Αντίθετα για τα παιδιά, το συγκεκριμένο γεγονός μπορεί να είναι φορτισμένο από νοήματα που τα ίδια δυσκολεύονται να αποκωδικοποιήσουν.

 

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε ένα παιδί να αντιμετωπίσει την απώλεια ενός τόσο οικείου κι αγαπημένου προσώπου, όπως αυτό του παππού ή της γιαγιάς;
• Φροντίζουμε να εξηγήσουμε στο παιδί την αλήθεια για τη ζωή και το θάνατο: κάθε πλάσμα που γεννιέται, κάποτε θα πεθάνει. Ο παππούς και η γιαγιά είναι άνθρωποι που έζησαν πολλά πολλά χρόνια και κάποια στιγμή το σώμα τους φυσιολογικά κουράστηκε και δεν μπορούσε να αντέξει άλλο.
• Αντιμετωπίζουμε με ειλικρίνεια τις απορίες του παιδιού. Δεν του κρύβουμε την αλήθεια. Εξηγούμε με απλό και κατανοητό τρόπο αυτό που συνέβη, (π.χ. «η καρδιά του παππού σταμάτησε να χτυπάει») όπως και το τι συνεπάγεται αυτό (ότι δηλαδή δεν θα είναι πια μαζί μας).
• Αποφεύγουμε εκφράσεις του τύπου «έφυγε», «κοιμήθηκε», ειδικά προς τα μικρότερα παιδιά, διότι αυτά ακόμη δυσκολεύονται να κατανοήσουν τις μεταφορικές έννοιες. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν αντιλαμβάνονται τη μη αναστρεψιμότητα του θανάτου – η απουσία αυτού που πέθανε πιστεύουν ότι μπορεί να είναι και κάτι το προσωρινό.
• Επιτρέπουμε στο παιδί να εκδηλώσει τα συναισθήματά του. Το κλάμα και η θλίψη είναι φυσιολογικές αντιδράσεις απέναντι στον θάνατο κάποιου. Το να ζητάμε από ένα παιδί να μην κλαίει ή να μην στενοχωριέται είναι ανώφελο. Αντίθετα μπορούμε να πούμε «Καταλαβαίνω ότι λυπάσαι, το ίδιο και εγώ. Τι θα μπορούσα να κάνω για να νιώσεις καλύτερα;».
• Ενθαρρύνουμε το παιδί να κρατήσει ζωντανή την ανάμνηση του προσώπου που πέθανε. Το βοηθάμε να εκφραστεί μέσα από μια ζωγραφιά, με το παιχνίδι ή τη συζήτηση. Δεν φοβόμαστε να μιλάμε για τον παππού ή τη γιαγιά, αν το παιδί το επιθυμεί.
• Ξεκαθαρίζουμε στο παιδί ότι το ίδιο δεν έχει καμία σχέση με αυτό που έγινε, αν αντιληφθούμε από τα λόγια του ότι υπονοεί κάτι τέτοιο. Στις μικρές ηλικίες, όπου τα πράγματα δεν είναι ξεκάθαρα και κυριαρχεί η μαγική σκέψη, κάποιο παιδί μπορεί να νομίζει ότι ο παππούς πέθανε γιατί π.χ. το ίδιο σκέφτηκε ή έκανε κάτι.
• Αντιμετωπίζουμε τη δική μας στενοχώρια με τρόπο που να μην επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα του παιδιού. Διαβεβαιώνουμε το παιδί ότι όσο κι αν είμαστε θλιμμένοι αυτή την περίοδο, είμαστε κοντά του και το στηρίζουμε.

 

Γενικά, θυμόμαστε ότι αν το παιδί κατανοεί αυτό που συνέβη, εκφράζει τα συναισθήματά του και νιώθει πλαισιωμένο από την παρουσία μας, θα μπορέσει να διαχειριστεί πιο εύκολα την απώλεια και όποιους προβληματισμούς αυτή επιφέρει.

 

 

* Ψυχολόγος, MSc ψυχολογίας

Τελευταία Νέα

Παιδικό πάρτυ